Dyscyplina, w której celem zawodnika jest jak najszybsze przejechanie na łyżwach określonego dystansu po torze lodowym. Sportowiec uprawiający łyżwiarstwo szybkie to panczenista – nazwa ta pochodzi od nazwy specjalnej łyżwy, na której ścigają się łyżwiarze szybcy. W odróżnieniu od sprzętu używanego np. w jeździe figurowej panczeny mają przede wszystkim dłuższe i cieńsze ostrza. A dlaczego w ogóle „panczena”? Jedna z teorii mówi o Rosjaninie – Aleksandrze Nikitowiczu Panszynie. Podobno znalazł on na strychu stare norweskie łyżwy i udoskonalił tak, że został pierwszym mistrzem.

Najszybciej jeżdżący łyżwiarze potrafią osiągnąć prędkość około 60 km/h. Za ojczyznę tego sportu uznawana jest Holandia. Łyżwiarstwo szybkie na igrzyskach olimpijskich zadebiutowało w Chamonix w 1924 i od tego momentu na stałe zagościło w programie olimpijskim.

Na IO reprezentanci Polski zdobyli łącznie sześć medali. W 1960 roku w Squaw Valley w biegu na 1500 m Elwira Seroczyńska zdobyła srebro, a Helena Pilejczyk brąz. W 2010 i 2014, odpowiednio, po trzecie i drugie miejsce sięgała drużyna kobiet. Ponadto, Polka Zofia Nehring jako pierwsza ustanowiła kobiece rekordy świata na dystansach 500, 1000, 1500, 3000 i 5000 metrów.